Het verplichte eigen risico is in 2026 €385. Dat bedrag betaal je als volwassene zelf voor veel zorg uit de basisverzekering voordat je zorgverzekeraar de resterende verzekerde kosten vergoedt. Maar niet alle zorg telt mee: voor huisartsenzorg geldt bijvoorbeeld geen verplicht eigen risico.
Je kunt het eigen risico vrijwillig verhogen in ruil voor premiekorting. Dat klinkt aantrekkelijk, maar is alleen verstandig als de korting opweegt tegen het extra risico én je een onverwachte rekening uit je eigen buffer kunt betalen. Hieronder leggen we precies uit hoe het werkt.
Inhoudsopgave
- Eigen risico in 2026: de belangrijkste bedragen
- Wat is het eigen risico precies?
- Welke zorg valt in 2026 onder het eigen risico?
- Voor welke zorg betaal je geen verplicht eigen risico?
- Nieuw in 2026: enkele consulten tellen niet meer mee
- Eigen risico en eigen bijdrage: wat is het verschil?
- Vrijwillig eigen risico verhogen: hoe werkt dat?
- Wanneer kan een hoger eigen risico financieel verstandig zijn?
- Wanneer kun je beter niet verhogen?
- Rekenvoorbeeld: €385 of €885?
- Kun je het eigen risico gespreid betalen?
- Eigen risico meenemen bij het vergelijken van zorgverzekeringen
- En het eigen risico in 2027?
- Veelgestelde vragen over het eigen risico
- Conclusie: kijk naar de besparing én het risico
Eigen risico in 2026: de belangrijkste bedragen
- Verplicht eigen risico: €385 per jaar voor verzekerden van 18 jaar en ouder.
- Vrijwillige verhoging: €100, €200, €300, €400 of maximaal €500.
- Maximaal totaal eigen risico: €885 wanneer je voor €500 vrijwillig eigen risico kiest.
- Kinderen onder 18: geen verplicht eigen risico.
Het eigen risico geldt per persoon en per kalenderjaar. Maak je geen zorgkosten die onder het eigen risico vallen, dan betaal je ook geen eigen risico.
Wat is het eigen risico precies?
Het eigen risico is het deel van veel zorgkosten uit de basisverzekering dat je eerst zelf betaalt. Stel dat je aan het begin van het jaar een ziekenhuisbehandeling krijgt van €1.000 en de volledige behandeling valt onder het eigen risico. Als je nog niets van je verplichte eigen risico hebt gebruikt, betaal je eerst €385 zelf. Heb je geen vrijwillig eigen risico gekozen, dan is het eigen risico daarna voor dat kalenderjaar verbruikt en vergoedt de verzekeraar de resterende verzekerde kosten volgens je polis.
Heb je het eigen risico vrijwillig verhoogd? Dan wordt na het verplichte deel ook het vrijwillige deel aangesproken voordat de verzekeraar de resterende verzekerde kosten volgens je polis vergoedt.
Welke zorg valt in 2026 onder het eigen risico?
Voor veel zorg uit de basisverzekering geldt het eigen risico. Denk bijvoorbeeld aan ziekenhuiszorg, zorg van een medisch specialist, spoedeisende hulp en veel geneesmiddelen.
Een belangrijk detail: de huisarts zelf kost je geen eigen risico, maar zorg die de huisarts aanvraagt kan dat wel doen. Laat de huisarts bijvoorbeeld bloedonderzoek uitvoeren door een laboratorium of schrijft de huisarts geneesmiddelen voor, dan kunnen die kosten wel onder het eigen risico vallen.
Voor welke zorg betaal je geen verplicht eigen risico?
Er zijn uitzonderingen. Voor onder meer huisartsenzorg en de huisartsenpost, verloskundige zorg en kraamzorg, wijkverpleging, gecombineerde leefstijlinterventie en bepaalde ketenzorg bij chronische aandoeningen geldt geen verplicht eigen risico. Voor kinderen onder 18 geldt helemaal geen verplicht eigen risico.
Let op: geen eigen risico betekent niet automatisch dat zorg altijd volledig gratis is. Voor sommige zorg kan bijvoorbeeld een eigen bijdrage gelden.
Nieuw in 2026: enkele consulten tellen niet meer mee
Sinds 2026 vallen bepaalde meekijkconsulten en meedenkadviezen niet meer onder het eigen risico. Het gaat om situaties waarin je huisarts een specialist om advies vraagt. Ook het verkennend gesprek in de ggz valt in 2026 niet meer onder het eigen risico.
Het verplichte eigen risico zelf is in 2026 gelijk gebleven op €385.
Eigen risico en eigen bijdrage: wat is het verschil?
Deze twee worden vaak door elkaar gehaald, maar ze werken anders.
Eigen risico is het bedrag dat je bij veel zorg uit de basisverzekering eerst zelf betaalt. Eigen bijdrage is een bedrag of percentage dat je voor bepaalde zorg zelf moet betalen, bijvoorbeeld bij sommige hulpmiddelen, kraamzorg of geneesmiddelen.
Voor sommige zorg kunnen beide tegelijk gelden. Dan wordt eerst de eigen bijdrage berekend. Het resterende verzekerde bedrag valt vervolgens onder het verplichte eigen risico en daarna eventueel onder je vrijwillige eigen risico.
Vrijwillig eigen risico verhogen: hoe werkt dat?
Naast de verplichte €385 kun je kiezen voor €100, €200, €300, €400 of €500 extra eigen risico. Je zorgverzekeraar geeft daarvoor korting op de premie van de basisverzekering.
Kies je voor de maximale verhoging van €500, dan kan je totale eigen risico in 2026 oplopen tot €885.
De hoogte van de premiekorting verschilt per verzekeraar en polis. Kijk daarom niet alleen naar de korting per maand, maar reken uit hoeveel je op jaarbasis bespaart en hoeveel extra risico je daarvoor accepteert.
Wanneer kan een hoger eigen risico financieel verstandig zijn?
Een vrijwillig hoger eigen risico kan interessant zijn als je weinig zorg uit de basisverzekering verwacht te gebruiken én voldoende spaargeld achter de hand hebt.
Een simpele manier om ernaar te kijken:
- bereken de totale premiekorting per jaar;
- bepaal hoeveel extra eigen risico je neemt;
- vraag jezelf af of je dat extra bedrag direct kunt betalen als er onverwacht iets gebeurt.
Voorbeeld: je verhoogt het eigen risico met €500 en krijgt daarvoor in totaal €200 premiekorting per jaar. Gebruik je geen zorg die onder het eigen risico valt, dan houd je die €200 besparing over. Heb je onverwacht veel zorg nodig, dan kun je bovenop de verplichte €385 maximaal €500 extra zelf moeten betalen. Tegenover €200 mogelijke besparing staat in dit voorbeeld dus €500 extra financieel risico.
De premiekorting is zeker; of je het extra eigen risico moet betalen is onzeker. Daarom is je buffer minstens zo belangrijk als je verwachting over je gezondheid.
Wanneer kun je beter niet verhogen?
Een hoger eigen risico ligt minder voor de hand wanneer je al weet dat je waarschijnlijk ziekenhuiszorg, specialistische zorg of andere zorg nodig hebt die onder het eigen risico valt. Ook zonder verwachte zorg kan verhogen onhandig zijn wanneer een rekening van enkele honderden euro's je financiële buffer direct in de problemen brengt.
Je kunt toekomstige zorg nooit volledig voorspellen. Een ongeval of onverwachte diagnose kan iedereen overkomen. Zie een hoger eigen risico daarom niet als gratis premiekorting, maar als het bewust zelf dragen van een groter financieel risico.
Rekenvoorbeeld: €385 of €885?
Stel dat twee vergelijkbare polissen alleen verschillen in het gekozen eigen risico. Bij polis A houd je het verplichte eigen risico van €385. Bij polis B kies je €500 vrijwillig eigen risico en krijg je daarvoor €200 korting per jaar.
- Geen zorgkosten die meetellen: polis B levert in dit voorbeeld €200 voordeel op.
- €300 aan meetellende zorgkosten: beide verzekerden betalen €300 uit het eigen risico; polis B houdt de €200 premiekorting.
- €1.000 aan meetellende zorgkosten: bij polis A is maximaal €385 eigen risico verschuldigd; bij polis B maximaal €885. Na de €200 premiekorting is polis B in dit voorbeeld per saldo €300 ongunstiger.
Dit is alleen een rekenvoorbeeld. De werkelijke premiekorting verschilt per verzekeraar. Gebruik daarom altijd de korting van de polis die je daadwerkelijk overweegt.
Kun je het eigen risico gespreid betalen?
Ja. Bij zorgverzekeraars kun je een betalingsregeling afspreken om het verplichte eigen risico in termijnen te betalen. Verwacht je het eigen risico waarschijnlijk volledig te gebruiken of komt een rekening onverwacht hard aan, vraag dan bij je verzekeraar welke regeling beschikbaar is.
Eigen risico meenemen bij het vergelijken van zorgverzekeringen
Vergelijk een zorgverzekering niet alleen op de maandpremie. Een polis met een hoge vrijwillige verhoging kan goedkoop lijken, terwijl je bij onverwachte zorg juist aanzienlijk meer zelf moet betalen.
Kijk daarom naar premie + mogelijk eigen risico + zorgkeuze + verwachte zorgkosten. In onze gids over zorgverzekeringen vergelijken leggen we uit hoe je die onderdelen samen beoordeelt. Wil je weten of jouw ziekenhuis of andere zorgverlener bij je polis past? Lees dan ook onze uitleg over vrije zorgkeuze en gecontracteerde zorg.
En het eigen risico in 2027?
Voor 2026 blijft het verplichte eigen risico €385. Voor 2027 gaat het kabinet uit van een verplicht eigen risico van €400. Dat is €15 meer dan in 2026. Als de mogelijkheid om het eigen risico vrijwillig met maximaal €500 te verhogen ongewijzigd blijft, zou het totale eigen risico daarmee maximaal €900 kunnen bedragen.
Deze pagina blijft primair gebaseerd op de definitieve regels voor zorgjaar 2026. Voor 2027 houden we daarom een voorbehoud totdat de relevante regels en polisvoorwaarden definitief zijn. Bij de grote update voor het overstapseizoen controleren we de bedragen en voorwaarden opnieuw.
Veelgestelde vragen over het eigen risico
Is het eigen risico in 2026 €385?
Ja. Het verplichte eigen risico voor volwassenen is in 2026 €385.
Kan het eigen risico oplopen tot €885?
Ja. Je kunt de verplichte €385 vrijwillig met maximaal €500 verhogen. Je totale eigen risico kan dan €885 bedragen.
Valt een bezoek aan de huisarts onder het eigen risico?
Nee. Huisartsenzorg en de huisartsenpost vallen niet onder het verplichte eigen risico. Onderzoek of medicijnen die de huisarts voorschrijft of aanvraagt kunnen wél onder het eigen risico vallen.
Betaal je eigen risico voor kinderen?
Nee. Voor verzekerden jonger dan 18 jaar geldt geen verplicht eigen risico.
Kan ik mijn vrijwillige eigen risico tijdens het jaar veranderen?
Je keuze voor het vrijwillige eigen risico hoort bij de zorgverzekering voor het betreffende kalenderjaar. Kies dit daarom bewust wanneer je je polis voor het nieuwe zorgjaar afsluit of wijzigt.
Conclusie: kijk naar de besparing én het risico
Het verplichte eigen risico bedraagt in 2026 €385. Vrijwillig verhogen kan je premie verlagen, maar je neemt daarmee bewust meer financieel risico. De belangrijkste vraag is daarom niet alleen hoeveel korting je krijgt, maar of je het extra bedrag kunt én wilt betalen wanneer je onverwacht zorg nodig hebt.
Wil je je hele zorgverzekering opnieuw beoordelen? Begin dan bij ons overzicht over de zorgverzekering of ga direct naar zorgverzekeringen vergelijken.